Atari: kabel SCART (EURO) – a właściwie EURO i Hi-Res VGA w jednym

W poprzednich tekstach podłączałem Atari do telewizora (przez tuner RF) i do monitora LCD w trybie Hi-Res. Nie byłem specjalnie zadowolony z jakości obrazu po RF (irytująca mora) a i czarno-biały obraz (choć klimatyczny) trochę odejmuje z radości. Skonstruuję więc kabel, który połączy Atari z telewizorem za pomocą złącza SCART (EURO). Drugie (przełączane) wyjście posłuży za końcówkę VGA Hi-res.

Wtyczki

Wtyczka vga:


Wtyczka video Atari:

Wtyczka SCART/EURO

ATARI DIN 13 do SCART i Hi-Res VGA

Wtyczka Atari DIN 13 Wtyczka SCART WTYCZKA VGA
1 Audio Out 6 6: mono input N/A Opcjonalne – do wyprowadzenia na zewnątrz
2 Composite Sync 20 Composite Sync
4 Monochrome detect Niepodłaczone GND
6 Green 11 potencjometr -> Green
7 Red 15 potencjometr -> Red
8 GND/12v 8 RGB Switching
9 H-Sync 13 H-Sync
10 Blue 7 Potencjometr -> Blue
11 Monochrome 1+2+3 RGB
12 V-Sync 16 Blanking 14 V-Sync
13 GND 17 4+5+9+13+17+18+21 5+6+7+8+9+10 GND

Zauważyłem, że jeżeli miałbym połączyć te dwie wtyczki (VGA Hi-Res i SCART) na jednym kablu, potrzebuję przełączać tylko 4 sygnały:

  • ’Monochrome detect' musi być podłączone do GND dla VGA lub „wiszące” dla Euro,
  • R, G, B dla VGA musi być podłączone do Monochrome, dla Euro do odpowiednio do pinów 15, 11,7

Używając przełącznika okrągłego 3-pozycyjnego (nie znalazłem 2-pozycyjnych) na 4 sygnały, wewnętrzny krąg:

  • Pin 1: Monochrome detect z Atari,
  • Pin2: R do wtyczek VGA i Euro, dla Euro przez rezystor,
  • Pin3: G do Wtyczek VGA i Euro, dla Euro przez rezystor,
  • Pin4: B do wtyczek VGA i Euro, dla Euro przez rezystor,

Dla ułatwienia, piny RGB połączyłem ze sobą wewnątrz wtyczki, stąd pozycja 1 (VGA):

  • Pin 1: GND
  • Pin 5: Monochrome z Atari

Pozycja 2 (SCART):

  • Pin 2: <niepodłaczony>
  • Pin 6: R z Atari
  • Pin 10: G z Atari
  • Pin 14: B z Atari

Wszystkie masy VGA, Euro i Atari muszą być połączone. Reszta połączeń jak w tabelce powyżej.

Potrzebne

  • Wtyczki: 13-Din od Atari, DE15 od VGA, SCART, plus kabelki,
  • Potencjometry montażowe płaskie, 200Ω,
  • Przełącznik obrotowy, 3-pozycje – 4 sygnały,
  • Gałka na potencjometr – dobierzcie ją w zależności od średnicy wału przełącznika (najczęściej 6mm, radełkowany); gałki z śrubką zaciskającą są lepsze od nakładanych,
  • Płytka PCB do lutowania, dwustronna o rozmiarze pasującym do obudowy (najlepiej kupić większą i dociąć),
  • Puszka:)
  • Narzędzia do lutowania, rurki termokurczliwe, multimetr itp.
  • Narzędzia do dopasowania obudowy – mini-wiertrka, szlifierka itp.

Kilka uwag

Wtyczka video z Atari ma 13 pinów, VGA 15, Euro: 21 – a więc zabawa była przednia.

Jeżeli sami robicie kable – najlepiej zdrutujcie co trzeba w środku wtyczki i nie ciągnijcie niepotrzebnych kabli do płytki. Przykładem jest VGA z której wystarczy wyprowadzić 4 kabelki (H/V-Sync, połączone RGB i masa).  A niby razem 15 pinów. Używajcie elastycznych żył. Trudniej je lutować, ale ryzyko przełamania jest mniejsze. Nie zapomnijcie, że przed lutowaniem wtyczek, na kabel trzeba nałożyć osłonę (tu często używam rurki termokurczliwe), przewlekane elementy wtyczek lub osłonki, które będą chronić kabel przed przecięciem przez puszkę. Wasze kable nie będą ekranowane, więc lepiej zrobić je krótsze i zakończyć gniazdami – w które włożycie „firmowe” kable.  Wszystkie lutowane piny izolujcie za pomocą rurek termokurczliwych.

Jeżeli chodzi o rurki termokurczliwe: ja do ich „obkurczania” używam stacji lutowniczej na gorące powietrze. 150º da radę każdej rurce. To najbezpieczniejszy sposób. Możecie eksperymentować z np. zapalniczką… ale bardzo łatwo jest wtedy stopić osłonkę kabla – i oczywiście samą rurkę.

Jeżeli kupujecie kable, zwracajcie uwagę żeby miały wszystkie piny wyprowadzone. Widziałem wersje kabli Euro okrojone do kilku pinów – możecie nie trafić w te, co potrzebujecie. Generalnie gotowe kable mają najczęściej żyły kiepskiej jakości – uważajcie przy ich lutowaniu. Nie liczcie również na możliwość wyciągnięcia niepotrzebnej żyły z gotowego kabla – to się po prostu nie uda. Nieużywane kabelki ucinajcie zostawiając sobie rozsądny zapas. A nóż okaże się, że się jednak mogą przydać? Końcówki zaróbcie rurkami, żeby nic się nie zwarło.

Nie odrzucajcie z góry starych kabli czy wtyczek/gniazd. Niejednokrotnie są znacznie lepszej jakości niż te, które kupicie teraz w sklepie. Mimo wszystko – kiedyś robiono sprzęty, żeby trwały dłużej niż gwarancja. Zwłaszcza fajne są obudowy bakelitowe – po prostu wieczne. Dlatego chętnie korzystam ze starych kabli i wtyczek – mimo że czasami wymagają wyczyszczenia, przetarcia styków papierem ściernym itp. Ale za to – widziałem nowe wtyczki (zwłaszcza DIN, te okrągłe), które… topniały przy lutowaniu kabelków do pinów.

Lutujcie powoli, za każdym razem sprawdzajcie połączenia. Nie liczcie, że wszystko pójdzie dobrze za pierwszym razem. Lepiej polutować wszystko „na pająka” i co chwilę testować z telewizorem – zamiast szukać błędów na gotowej płytce. Ściągając obrazki wyjść z internetu upewnijcie się czy obrazek przedstawia wersję męską czy żeńską. Oglądnijcie i porównajcie wiele schematów – czasami są w nich błędy. I jeszcze jedno: nie wierzcie opisom na wtyczce. Mierzcie odpowiednie piny po dwóch stronach kabla sami.

Nad płytką spędziłem ze 4 wieczory.

Potencjometry

Na ścieżce RGB dla wtyczki EURO koniecznie dodajcie potencjometry. Wiem to trochę komplikuje budowę – ale opłaca się.  Po zmontowaniu całości będziecie mogli dostroić kolory. U mnie ta możliwość naprawdę dużo dała.

Ja wybrałem leżące-montażowe o zakresie do 200Ω. Pamiętajcie, że potencjometry tego typu mają 3 nóżki: tą pojedynczą użyjcie jako to „wyjście” a jedną z pozostałych – jako „wejście”.

Opakowanie

Jakoś lubię wykorzystywać to co mam pod ręką. W tym przypadku wszystko zamknąłem w pudełku po cukierkach. Jeżeli obudowa jest metalowa, upewnijcie się, że odizolujecie ją od styków na płytce:)

Podsumowanie

Chociaż płytka dała mi trochę w kość, jakość obrazu pod SCART (w porównaniu do RF)  wynagrodziła mi całą tą męczarnię.

Źródła

  • http://www.atari.org.pl/forum/viewtopic.php?id=11495
  • https://info-coach.fr/atari/hardware/interfaces.php#vga_momo_cable