Almanach NES

NES jaki jest… każdy widzi:) Okazuje się jednak, że na rynku znajdziecie bardzo wiele wersji tej konsoli. Różnice techniczne nie są aż tak duże, ale nadal mogą Was spotkać różne niespodzianki:) Na przykład przy zakupie gier, zamiennych padów czy zasilacza.

Właśnie te różnice postaram się zgromadzić w tym tekście.

STRONA UZUPEŁNIANA W MIARĘ SPŁYWANIA NOWYCH INFORMACJI 

Zawarte poniżej informacje są tylko i wyłącznie moimi obserwacjami opartymi na nie zawsze potwierdzonych informacjach i różnych źródłach. Mimo że piszę je w najlepszej wierze, mogą być traktowane jedynie jako wskazówki – nigdy jako wiążąca opinia o charakterze eksperckim. Ja sam jestem tylko hobbystą. W żadnym razie nie jestem profesjonalnym znawcą konsol i ich rynku. Weźcie to pod uwagę opierając swoje decyzje na tym tekście. W żadnej mierze tekst ten nie może być argumentem w Waszych dyskusjach o charakterze handlowym. Również nie ponoszę żadnej odpowiedzialności za ewentualne decyzje i wiążące się z nimi jakiekolwiek straty lub roszczenia zaistniałe w ich rezultacie.

Zamieszczone zdjęcia pochodzą z prywatnych kolekcji i przedstawiają istniejące urządzenia (oprócz wyszczególnionych). Ich właściciele zgodzili się na ich udostępnienie. 

W tym tekście zajmuje się jedynie Nintendo Entertainment System NESE-001 i jej wersjami. Famicom (wersja japońska, protoplasta NES) czy NESE-101 (późniejsza od NESE-001, tzw. top-loader)  to osobna historia.

Uwagi

  • Przy identyfikacji pochodzenia konsoli najważniejsze są naklejki na jej spodzie,
  • Klapka od zatoki kartridży jest częścią wymienialną – widziałem konsole europejskie z klapką amerykańską, Wymiana całej obudowy była raczej rzadką operacją,
  • Konsole poddawane były przeróbkom w celu usunięcia regionalizacji. Zdarzają się więc egzemplarze, gdzie obudowa sugeruje np. wersję europejską – a sama konsola radzi sobie spokojnie z grami NTSC. To utrudnia jednoznaczną identyfikację,

Wersje amerykańskie NTSC

Parametr/WersjaAmerykańska
EtykietkaNintendo of America/ USA
Etykietka głównaNintendo Entertainment System
Druga liniabrak
Trzecia liniabrak
WyjściaChinch: Kompozyt+Audio
Gniazdo zasilaniaWersja A
ZasilaczNES-002
RegionNTSC-U
PadNES-004
URL

Wersje europejskie PAL-A

Parametr/WersjaWłoskaMattelNES Version
EtykietkaITAAUS (Australia), GBR (Wielka Brytania)GBR
Etykietka głównaNintendo Entertainment SystemNintendo Entertainment SystemNintendo Entertainment System
Druga liniaVersione ItalianaMattel VersionNES Version
Trzecia liniabrakbrakbrak
WyjściaChinch: Kompozyt+AudioChinch: Kompozyt+AudioChinch: Kompozyt+Audio
Gniazdo zasilaniaGniazdo AGniazdo A ???
ZasilaczNES-002ENES-002ENES-002 GBR
RegionPAL-APAL-APAL-A
PadNES-004??????
URL???http://the-liberator.net/site-files/retro-games/hardware/Nintendo-NES/nes-nintendo-entertainment-system-pal-mattel.htmhttp://www.emu-land.net/forum/index.php?topic=73288.0

http://collection.sciencemuseum.org.uk/objects/co8094235/nintendo-entertainment-system-nes-games-console

Wersje europejskie PAL – B

Parametr/WersjaFrancuskaNiemieckaSkandynawskaHiszpańskaWłoska
EtykietkaFRAFRG
NES-NOE
???NES-ESPNES-ITA
Etykietka głównaNintendo Entertainment SystemNintendo Entertainment SystemNintendo Entertainment SystemNintendo Entertainment SystemNintendo Entertainment System
Druga liniabrakEuropean VersionEuropean versionVersion EpsanolaVersione Italiana
Trzecia liniabrakbrakbrakSpanish Versionbrak
WyjściaZintegrowane (podobne do SNES)Chinch: Kompozyt+AudioChinch: Kompozyt+AudioChinch: Kompozyt+Audio???
Gniazdo zasilaniaWersja BWersja AWersja AWesja B???
ZasilaczNES-002 EDNES-002E lub NES-002ED???NES-002E lub NES-002ED???
RegionPAL-BPAL-BPAL-BPAL-A
Pad
URL

Wersje azjatyckie

Parametr/WersjaHong KongAsian NESSa murai
Etykietka
Etykietka głównaNintendo Entertainment System
Druga liniaHong Kong Version
Trzecia linia
Wyjścia
Gniazdo zasilania
Zasilacz
Region
urlhttp://nintendoage.com/forum/messageview.cfm?catid=5&threadid=66648http://nintendoage.com/forum/messageview.cfm?catid=5&threadid=67000

Regiony i kraje

Następujące oznaczenia  krajowe możecie znaleźć na etykietce na spodzie konsoli (na podstawie forum.emunes.pl i innych):

PAL-A:

  • UKV (Wielka Brytania),
  • GBR_MATTEL (tutaj),
  • ITA (Włochy),
  • AUS (Australia),

PAL-B:

  • HOL (Holandia),
  • FRA (Francja),
  • FAH (Francja i Holandia),
  • ESP (Hiszpania),
  • SCN (Skandynawia – Dania, Norwegia, Szwecja, Finlandia),
  • SWE (Szwecja),
  • NOE (Nintendo of Europe / Niemcy),
  • FRG (Francja / Niemcy – Austria?),
  • EEC (Europa).

NTSC

  • USA (US)
  • CAN (Kanada)

Azja

  • EI-ASI
  • HKV (Hong Kong)

CIC

Układ CIC (Checking Integrated Circuit) to zabezpieczenie przed grami nieautoryzowanymi przez Nintendo, nielegalnymi kopiami lub użyciem gry poza  przeznaczonym dla niej regionem. System ochrony nazywa się 10NES. Działa w ten sposób, że podobny czip znajduje się w samej konsoli. Jeżeli czip z konsoli i karty nie dogadają się, gra uznawana jest za „obcą” i konsola resetuje się w kółko. Niestety identyfikacja CIC możliwa jest dopiero po rozebraniu konsoli.

Na podstawie forum.emunes.pl (i innych):

  • Region PAL-B: CIC 3195A,
  • Region PAL-A: CIC 3197A (Wielka Brytania, Włochy, Australia),
  • Region NTSC-U (Ameryka+Kanada): CIC 3193A i 6113B1 (od 1988),
  • Azja: CIC 3196A,
  • Hong Kong: CIC 3196A.

Uwaga:

  • Jeżeli pomimo czyszczenia kartdridża, konsola nadal w kółko resetuje się zamiast odtworzyć grę – może to być problem regionalizacji, np. gra NTSC włożona do konsoli PAL-B. Czasami może pojawić się początkowy screen gry – potem następuje reset.

Zasilanie

Konsola NES wymaga zasilania 9v. Co ciekawe, jeżeli przyjrzycie się naklejkom na spodzie konsoli – 9v dotyczy napięcia… zmiennego (AC). Czyli do NES będą pasować zasilacze, na których wyjściu jest 9v AC lub DC. Nie polecam używać zasilaczy AC innych niż producentaWiększość sprzedawanych obecnie zamienników to zasilacze DC. Nie powinno mieć znaczenia, na której części wtyczki będzie masa (na obudowie czy centralnie).

Zaleca się, żeby zasilacz być w stanie dostarczyć 1A.

W NES stosowane były dwa rodzaje wtyczek o wymiarach zgodnych z typem A (norma IEC 60130-10):

  • 5.5mm OD (średnica zewnętrzna, outer diameter) i 2.1mm ID (średnica wewnętrzna, inner diameter),
  • 5.5mm OD (średnica zewnętrzna, outer diameter) i 2.5mm ID (średnica wewnętrzna, inner diameter),
Gniazdo A

Gniazdo charakterystyczne dla konsol europejskich i amerykańskich. Pasuje do niego zasilacz z SuperNintendo.

  • Średnica zewnętrzna: 5.5mm
  • Średnica wewnętrzna: 2.1 mm
  • Napięcie: 9v AC
  • Natężenie: 750mA+

Uwaga:

  • Gniazdo A ma niebieski kolor (potwierdzone jedynie dokumentacją fotograficzną)
Gniazdo B

Do potwierdzenia!!!

Gniazdo charakterystyczne dla konsol francuskich i hiszpańskich. Różni się rozmiarem od tego montowanego w pozostałych konsolach. Zwróćcie na to uwagę, gdy będziecie kupować zasilacz do swojej konsoli.

Uwaga:

  • Gniazdo B ma czarny kolor (potwierdzone jedynie dokumentacją fotograficzną)

Poszczególne wersje

Wersja amerykańska

2 lata po premierze Famicom w Japonii (1983), konsola pod nazwą Nintendo Entertainment System (NES, NESE-001) pojawiła się w Stanach Zjednoczonych. Zmieniono obudowę, pady, kartridże, Famicom i NES różniły się również technicznie.

Wersje amerykańskie mają na klapce napis „Nintendo Entertainment System” – bez żadnych dodatków. Naklejki pod spodem zawierają linie „Nintendo of America”, zastrzeżenia związane z regulacjami FCC ( Federal Communications Commission) oraz (nie zawsze) region oznaczony jako „USA”.

Uwaga:

  • Oryginalne pady z wersji amerykańskiej mogą nie działać z wersjami europejskimi – i na odwrót (wersje PAL nie działają z padami NTSC) (3 osoby potwierdziły),

​Inna amerykańska konsola – uwaga z zamiennikiem zasilacza (DC na wyjściu).

Wersja „Mattel”

Początkowo Nintendo nie miało swojej dystrybucji na kraje europejskie i Australię. Dystrybucję przejęła firma Mattel (tak, ta od Barbie). Te wersje NES mają napis „Mattel Version” na klapce i regionalizowane są na PAL-A.

Mit: w sieci krążą wiadomości, jakoby wersja Mattel nie była regionalizowana. ALE – na stronie http://the-liberator.net zamieszczono całą serię zdjęć tej konsoli, również  płyty głównej. Widać na nich czip CIC 3197A – charakterystyczny dla regionu PAL-A. Wygląda więc na to, że ta wersja była również regionalizowana – i np. nie odtworzy gier NTSC.

W internecie znalazłem informacje, że wersje Mattel były też spotykane w Kanadzie. Nie znalazłem jednak zdjęć wersji kanadyjskiej.

Zdjęcia ze strony the-liberator.net:

Wersja „NES Version”

„NES Version” to następca „Mattel version”. Powstała w momencie, kiedy Nintendo przejęło dystrybucję NES na kraje PAL-A. W zasadzie nie różni się technicznie od wersji „Mattel”. Za to istnieją różnice wizualne. Na przedniej klapce widnieje napis „NES Version”.

Konsola jest regionalizowana dla PAL-A.

Inna konsola czytelnika:

Zwraca uwagę brak przełącznika kanałów:

Pozostałe ujęcia:

Wersja skandynawska – „European Version” (PAL-B)

<TBD>

Wersja niemiecka „European Version” (PAL-B)

Wersja ta była przeznaczona na kraje PAL-B. Można ją odróżnić po napisie „European Version” na klapce zatoki. Sygnał wychodzi za pomocą 2 chinch (kompozyt i audio).

Wersje niemieckie mogą występować pod etykietami: FRG (France-Germany) oraz NOE (Nintendo of Europe).

Wersja holenderska „European Version” (PAL-B)

Możecie natknąć się na konsole holenderskie. Na etykietce mają znacznik „HOL”. Technicznie ani wizualnie nie różnią się od innych wersji europejskich „European Version”.

Wersja włoska „Versione Italiana” (PAL-A)

Wersja sprzedawana we Włoszech miała na etykietce napis „ITA”. Regionalizowana dla PAL-A. Wyjście: 2x chinch.

Poniżej kilka zdjęć konsoli włoskiej – najprawdopodobniej z wymienioną klapką (oryginalnie na klapce miały napis „Versione Italiana”):

Do tej konsoli pasują karty PAL-A:

Zauważcie, że gra ma oznaczenie NES-ZZ-ITA. NintendoAge potwierdza region konsoli na PAL-A.

Wersja francuska (PAL-B)

W sieci widuje się zdjęcia konsoli Francuskiej (FRA), która na klapce nie ma napisu European Version. Co jednak ciekawe, na zdjęciach widać konsolę z zintegrowanym wyjściami audio i video. Zamiast 2x chinch, sygnał wychodzi za pomocą płaskiego gniazda. Gniazdo to jest podobne do SNES i n64 – ale kable od tych konsol nie pasują do NES.

Konsola czytelnika:

 

Zwróćcie uwagę na zintegrowane wyjście audio/video – dodatkowo z wtyczką SCART z drugiej strony:

Zasilacz i pady:

 

Wersja hiszpańska (PAL-B)

Wersja hiszpańska ma na klapce napisy „Version Espanola” i „Spanish Version”. Ta konsola przeznaczona jest na region PAL-B.

<TBD>

Inne fakty

    • Premiera Famicoma w Japonii odbyła się w 1983 roku,
    • Premiera NES w Stanach zjednoczonych: 18 października 1985 (tutaj)
    • Początkowo sprzedawano następujące komplety (pobrane z tutaj):
      • The Deluxe Set – zawierała robota R.O.B., zappera, dwa kontrolery, gry Gyromite i Duck Hunt
      • The Control Deck – konsola i dwa kontrolerów; opcjonalnie z Super Mario Bros,
      • The Action Set – (1988), konsola, dwa kontrolery, zapper oraz gry Super Mario Bros i Duck Hunt
      • The Power Set (1989), konsola, dwa kontrolery, Power Pad, oraz gry: Super Mario Bros, Duck Hunt i World Class Track Meet.
    • Premiera europejskich wersji: 1986 (dyrstrybucja Mattel) – tutaj,
    • Premiera australijskich wersji: 1987,
    • Kartridż NES ma 72 piny – w odróżnieniu do Famicom: 60 pinów,
    • Kartdridże do Famicoma nie są regionalizowane (nie zawierają chipa CIC),
    • NES potrafi wyświetlić 6 odcieni szarości i 48 kolorów, jednocześnie na ekranie może być maksymalnie do 25 kolorów w rozdzielczości 246×240 (pionowo),

    Źródła

    • https://www.consolevariations.com/nintendo/nes/nes-console-variations/
    • https://magixbuttons.com/article/region-differences-nes-continued
    • http://www.forum.emunes.pl/index.php?topic=2317.0&fbclid=IwAR2TrndYBy1gN17MivVwCjKdp_eHvpXr-vO4dwaUggdjfx2oajeaJ11UwA4
    • http://nintendoage.com/index.cfm?FuseAction=Search.Results&Platform_ID=1
    • http://the-liberator.net/site-files/retro-games/hardware/Nintendo-NES/nes-nintendo-entertainment-system-pal-mattel.htm
    • http://nintendoage.com/
    • https://bordersdown.net/threads/101952-EUR-NES-SNES-Power-Supply-Plug-Size
    • https://en.wikipedia.org/wiki/Coaxial_power_connector#Generic_types
    • https://electronics.stackexchange.com/questions/150892/why-does-the-original-nintendo-take-9v-ac-instead-of-9v-dc
    • https://i.stack.imgur.com/QyYre.jpg